Szkodzi czy motywuje? Dwa oblicza stresu

Człowiek pragnie adaptować się do środowiska, w którym żyje. Z tego powodu odczuwa stres, który występuje w sytuacji długotrwałej rozbieżności pomiędzy oczekiwanym a faktycznym stanem otoczenia i pomaga przetrwać. Celem reakcji stresowej jest mobilizacja organizmu do zmiany działania na bardziej skuteczne.

Twój największy sprzymierzeniec

Z biologicznego punktu widzenia stres w małych dawkach to nie tylko najlepszy motywator, ale również korzystna reakcja na czyhające zagrożenie. Krótkotrwały, zwany także EUSTRES-em jest korzystny, bo pozwala na adaptację do zmieniających się warunków otoczenia. Nie tylko ułatwia ocenę sytuacji i podejmowanie szybkich decyzji, ale także wpływa na poprawę pamięci. Stres pozytywny pomaga konsolidować negatywne przeżycia emocjonalne i radzić sobie z nimi w sposób konstruktywny i twórczy.

Przewlekły stres – zagrożeniem

Stres posiada również swoją ciemną stronę. Przewlekły, tzw. distres jest główną przyczyną wielu schorzeń fizycznych i psychicznych. Uaktywnia także wiele chorób, do których mamy predyspozycje genetyczne. Choroby serca, autoimmunologiczne, cukrzyca, a także depresja, nerwica czy osłabienie pamięci to najczęściej występujące w społeczeństwie skutki stresów.

Efekty „złych” emocji – skala stresu Holmesa i Rahe

Pod koniec lat 60. dwaj psychiatrzy Holmes i Rahe opublikowali raport, w którym przedstawili listę 44 stresorów mających duży wpływ na nasze życie. Różnym życiowym wydarzeniom przypisano odpowiednie wartości punktowe.
Oto kilka najpopularniejszych stresorów związanych z pracą:

  1. Zwolnienie z pracy/bezrobocie 50
  2. Przejście na emeryturę 45
  3. Poważna zmiana w pracy lub reorganizacja firmy 39
  4. Zmiana statusu finansowego 38
  5. Zmiana stanowiska pracy 36
  6. Awans w pracy lub degradacja stanowiska 29
  7. Podjęcie lub utrata pracy przez współmałżonka 26
  8. Kłopoty z szefem 23
  9. Zmiana godzin lub warunków pracy 20
  10. Zmiana miejsca zamieszkania 20
  11. Urlop 13

Co ciekawe, wystarczy zdobycie od 150-199 jednostek stresu, by zwiększyć szansę na zapadnięcie na ciężką chorobę w ciągu dwóch lat o 37%, od 200 do 299 – o 51%. Natomiast osiągnięcie ponad 300 jednostek stresu zwiększa możliwość zachorowania o 79%.

Kto jest najbardziej podatny na stres?

Przeprowadzone ponad 30 lat temu przez szwedzką prof. Marion Frankenhoizer badania dowiodły, że bardziej podatne na stres są kobiety. Wynika to z faktu, że mężczyźni i kobiety mają odmienne cykle dobowe wydzielania hormonów adrenaliny i noradrenaliny. Podczas gdy u mężczyzn poziom adrenaliny spada w godzinach popołudniowych, u kobiet dzieje się to dopiero tuż przed pójściem spać. Kobiety z racji uwarunkowań biologicznych żyją więc w stałej gotowości do działania.

Jak walczyć ze stresem?

Zdaniem docenta Aleksandra Perskiego, stres jest reakcją organizmu na nagły lub chroniczny stan zaburzenia równowagi pomiędzy obciążeniami, którym jesteśmy poddawani, a zasobami energii, siły i odporności, jakie posiadamy.
Ten sposób myślenia pozwala na konstruktywne radzenie sobie ze stresem, ponieważ mamy szansę go zmniejszyć na dwa sposoby: po pierwsze ograniczając obciążenia, którym jesteśmy poddani, a po drugie zwiększając poziom możliwości radzenia sobie z trudnymi sytuacjami. To dobra informacja dla wszystkich, którym przewlekły stres utrudnia życie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.