Równowaga między pracą, a życiem prywatnym

Tematyka równowagi między obowiązkami zawodowymi, a prywatnymi (work-life balance) cieszy się coraz większym zainteresowaniem. Badana jest od połowy XX wieku. W oparciu o wyniki jej analizy powstają rozwiązania, które mają na celu ułatwienie pracownikom pogodzenia swoich obowiązków. Ważne jest, aby znaleźć dla siebie złoty środek, idealnie łączący pracę biurową z życiem prywatnym.

Mobilność i elastyczność pracowników

Postępujące zmiany w obrazie typowej rodziny oraz wartościach cenionych przez pracowników wywołały koncentrację odpowiednich działów na problematyce powiązań pracy z innymi obszarami życia. Coraz więcej osób poświęca się karierze zawodowej, którą może być, np. praca biurowa. Nie należy wtedy jednak rezygnować z życia prywatnego. Możliwość realizacji marzeń i rozwijania swoich zainteresowań bardzo przyciąga. Osoby zauroczone taką wizją w każdej chwili są gotowe na nagłą zmianę stanowiska. Obecnie na rynku pracy coraz bardziej rozwija się elastyczna forma zatrudnienia, która nie sprzyja tworzeniu trwałych więzi między firmą, a pracownikiem. Wymusza to dużą mobilność oraz gotowość do przekwalifikowania się. Młode pokolenia pracowników cechuje więc ogromna elastyczność umożliwiająca wielokrotną zmianę pracy. Szczególnie atrakcyjne wydają się przedsiębiorstwa, które dbają o ich work-life balance oraz ergonomiczny tryb pracy.

Work-life balance i konflikt praca – rodzina

WLB to koncepcja zarządzania czasem w taki sposób, aby odnaleźć równowagę pomiędzy pracą (karierą, ambicjami), a życiem prywatnym (zdrowie, rozrywka, rodzina). Jeśli szczególnie dbasz o zdrowie, sylwetkę, dobre samopoczucie i trzymasz się swojej diety, powinno to być dla ciebie priorytetem. Konflikt praca – rodzina, pojawia się, gdy wymagania stawiane przez obowiązki zawodowe i bliskich nie są ze sobą zgodne. Żądania nakładane na jednostkę w jednym z tych obszarów niekorzystnie wpływają na drugi aspekt życia. Nie zawsze jest tak, że to praca źle oddziałuje na rodzinę – pojawiają się również odwrotne sytuacje. Dodatkowo konflikty praca – rodzina i rodzina – praca nie wykluczają się wzajemnie. Oznacza to, że jednostka może doświadczyć ich równocześnie. Ze względu na źródła wyróżnia się trzy główne odmiany konfliktów praca – rodzina/rodzina – praca :

  • strain-based conflict (konflikt oparty na napięciu) – napięcie powodowane przez jeden z obszarów utrudnia wypełnianie obowiązków w drugim, np. stresujący dzień w pracy utrudnia cierpliwe odrabianie zadania z dzieckiem;
  • time-based conflict (konflikt oparty na czasie) – przyjmuje on dwie zasadnicze formy. Pierwszy z nich występuje wtedy, gdy wymagania czasowe związane z jedną z ról uniemożliwiają spełnienie drugiej z nich, np. praca uniemożliwia matce zajęcie się chorym dzieckiem. Druga natomiast pojawia się, gdy presja związana z pierwszym zadaniem ogranicza możliwość wykonania kolejnego, np. pracownik obecny na zebraniu nie może się skupić, bo myśli o problemach dziecka w szkole;
  • behavior-based conflict (konflikt oparty na zachowaniach) – wzorce zachowań w jednej z ról są sprzeczne z wymaganiami stawianymi w drugiej roli, np. od kierowcy oczekuje się obiektywizmu i dystansu w pracy, natomiast rodzina liczy na serdeczność i wsparcie z jego strony;
    Rodzina i praca nie zawsze są jednak konfliktowymi obszarami. Wręcz przeciwnie, coraz częściej zdarza się, że wzajemnie wzbogacają się (work/family enrichment) – doświadczenia z jednej roli poprawiają jakość życia w drugiej roli. Podobnie jak w przypadku konfliktu, istnieją dwa rodzaje wzbogacania: work to family enrichment i family to work enrichment.

Czy tylko rodzina wpływa na pracę?

Rodzina nie jest jednak jedyną sferą funkcjonowania, która może wpływać na samopoczucie czy obowiązki zawodowe jednostki. Hobby, kształcenie czy wypoczynek to tylko niektóre z elementów życia człowieka mogące być w konflikcie z jego pracą. Według medycyny największe spięcia z obowiązkami zawodowymi powstają w trzech sferach: zdrowia (ćwiczenia fizyczne czy wizyty u lekarzy), rodziny oraz wypoczynku (hobby).

Negatywne skutki konfliktu

W wielu badaniach medycyna psychologiczna wykazała, że konflikt między pracą, a życiem prywatnym niesie za sobą szereg negatywnych konsekwencji nie tylko dla pracownika, ale również jego rodziny oraz pracy biurowej. Ucierpi na tym zdrowie psychiczne pracującego – zwiększy się ryzyko zachorowania na depresję, w wyniku czego zmniejszy się również zaangażowanie i efektywność wykonywanej pracy. Jednostka przestanie odczuwać jakąkolwiek satysfakcję z wykonywanego zajęcia i będzie przymierzać się do odejścia z organizacji ją zatrudniającej. Dodatkowo im mniejsze natężenie konfliktu, tym pracownik lepiej czuje się w małżeństwie i życiu rodzinnym. Dzięki równowadze w sferach praca – rodzina małżeństwo jest szczęśliwsze i panuje w nim odpowiedniejszy podział obowiązków.

Nie bądź konfliktowy

Badania jednoznacznie wskazują na to, że brak równowagi między pracą biurową, a życiem prywatnym wiąże się z wieloma negatywnymi konsekwencjami. W życiu każdego pracownika ważna jest więc nie tylko sama ergonomia pracy, ale też umiejętne stosowanie się do jej zaleceń. Pomoże nam to w życiu zawodowym i pozytywnie wpłynie na nasze życie rodzinne. Warto pamiętać o tym, że każde nasze działanie (nawet niepozorne) może mieć swoje konsekwencje. Jeśli czujemy, że konflikt dwóch sfer naszego życia narasta, należy jak najszybciej zmienić coś w swoim postępowaniu. Potem może być już za późno!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.